У Парке Чалюскінцаў адчынілі новы атракцыён “Дзяўчына з вяслом”.
За невялікі кошт кожная жанчына, ўзяўшы вясло ў рукі, можа зноў адчуць сябе дзяўчынай.
Абняўшы правай рукой бутэльку самагонкі, у калгаснай канторы драмаў за сталом старшыня калгаса “Лебядзіны рай” Сцяпан Забулдыга. З гэтага стану яго вывелі рэзкі скрып тармазоў і чалавечыя галасы. Забулдыга зірнуў у акно, і схамянуўся ад жаху, перахрысціўся левай рукой і ўсклікнуў:”Ну, ўсё! Дапіўся, прыдурак” Да канторы ішоў барадаты мужчына з кінакамерай у руках, а за ім чацвёра немцаў у палявой форме з аўтаматамі. Страшыня стаў паволі спаўзаць пад стол, але поўнасцю схаваць галаву не паспеў. - Привет труженикам полей! - з парога выкрыкнуў барадаты. - Guten Tag! – выціснуў з перапалоху Сцяпан Асотавіч. - О, так вы владеете немецким языком! Тогда нашему общему делу не будет никаких преград! - Ды я толькі гэты два словы і ведаю. - А больше и не надо. На немецком будут говорить они, - кіўнуў барадаты ў бок немцаў. - Есть решение оттуда, - паказаў ён пальцам уверх, - снять документальный фильм о начале Великой Отечественной войны. Счастье улыбнулось вам. Чтобы придать правдивость прошедшим событиям, мы не стали приглашать профессиональных артистов, а возьмём вас, человека, выросшего на этой земле, в качестве главного героя. Потом будут кинофестивали, призы, приглашение в Голливуд и т.д. и т.п.. - Можна мне патэлефанаваць у раён і параіцца? - Какой звонок?! Какой район?! Входите в роль. Начало войны. Все бегут. Связь оборвана. - Дык што ж мне рабіць? – прастагнаў Забулдыга. - Сейчас они будут выгонять колхозных коров. Кстати, сколько их у вас осталось? - Дзесьці галоў пад пяцьдзесят. - Очень хорошо! Больше и не надо. Затем вы поджигаете стог сена… - Ды ён у нас толькі адзін і ёсць на ўсю зіму... - А он вам больше и не понадобится. Будут деньги, будет и сено, и новая техника… Поднимайте народ на борьбу с ненавистным врагом. - Ды тут і падымаць няма каго. Ёсць дзесятка паўтара пенсіянераў, вось і ўсе кадры. - Чудесно! Значит, мы гоним скотину. Вы месте с народом выкрикиваете в их адрес, - кіўнуў барадач у бок немцаў, - всё что придёт в голову. В выражениях не стесняйтесь. Понятно? - Дык чаго ж тут не разумець? – ажывіўся старшыня. Зробім усё па вышэйшаму гатунку. Гарэў стог. Мычалі каровы і ахвотна ішлі ў бок лесу. Відаць, спадзяваліся на лепшую долю, бо горшага пекла, чым было тут, цяжка нават уявіць. Забулдыга стаяў з некалькімі аднавяскоўцамі на пагорку за вёскай, трос кулакамі і дзікім голасам крычаў: - Сволачы! Мы яшчэ адпомсцім! І хаця “рэжысёр” не прасіў яго аб гэтым, заспяваў трагічным голасам:
“Вставай страна огромная, Ставай на смертный бой...”
У гэты самы момант бабка Гэлька, унукі якой з’ехаля ў Германію, паднесла “немцам” бутэльку самагонкі і кавалак сала. Кроў закіпела ў жылах старшыні. - Вось не даглядзелі! Якую змяю прыгрэлі на сваіх калгасных грудзях! Будзеш ты ў мяне, сука, вясною садзіць соткі казой, а не канём, як усе людзі! “Рэжысёр” падышоў да пакрыўджанга абаронцы калгаснай маёмасці і міралюбіва сказаў: “Мы этот эпизод вырежем. Сейчас снимаем ваш уход в партизаны.” Затым дастаў карту і паказаў месца, дзе павінен базіравацца партызанскі атрад. - вы там всё оборудуйте дня за три, а потом мы приедем и снимем вторую серию о вашей партизанской борьбе. Раньше в деревню ни ногой! Праз два дні ў лес прыехалі людзі ў форме, тольі не такой, як хацелася старшыні. Знайсці кароў не атрымалася нават вопытным сышчыкам. Гэтая падзе паскорыла рэфармаванне гаспадаркі, якая была далучана да суседняга калгаса і атрымала назву СВК “Галівуд”.
Страх
За дваццаць два гады сумеснай працы Мікола Смоўж і Васіль Хрыч навучыліся разумець адзін аднаго без слоў. Гэтай зладжанасці маглі б пазайздросціць нават касманаўты. Ледзь толькі Мікола ўзяўся за вілы, каб раздаць галодным цяляткам па жмені саломы, як Васіль, укінуўшы ў скрыню мяхі чатыры буракоў, рыссю памчаў да хутара Фёдара Бражкіна. Дарога да гэтай фазэнды была расчышчана не горай, чым праспект Скарыны ў сталіцы, таму гэты традыцыйны рэйс заняў лічаныя хвіліны. З дзвюма бутэлькамі самагонкі ў адной руцэ і вялікім жоўтым агурком у другой Васіль Хрыч зайшоў у цялятнік якраз у той момант, калі калега закончыў дзяліць гэты мізерны рацыён цялятам. Імгненна былі парэзаны на скрылікі агурок, з-пад сена выцягнулі шклянку, напоўніўшы палову пасудзіны, Мікола з дзіўным бляскам у вачах, выдыхнуў: - З калгас! За гэтую цудоўную сістэму, пры якой не плацяць горшай, але выпіць можна кожны дзень. Васіль наліў вадкасці са сваёй бутэлькі і выпіў моўчкі. - За высокія прывагі! – прапанаваў Смоўж. - Ну, ты, тэарэтык, угаманіся, - супыніў ягоны парыў Хрыч. – На такіх харчах, дай Бог, каб яны дацягнулі да вясны і пабачылі зялёную траву. Пасля трэцяй порцыі Васіль ціха схіліў галаву і адкінуўся на салому. - Слабак! З такімі кадрамі мы нашу калектыўную гаспадарку пахаваем канчаткова, - бубніў Мікола, дапіваючы самагонку. На дварэ было мінус трыныццаць градусаў і, ратуючы сабутыльніка, Смоўж зняў скрыню з воза, прывалок яе ў цялятнік, накрыў ёю Васіля. - Вось цяпер я спакойны. Нікуды ты не адпаўзеш, а, значыць, не замерзнеш і мы з табой заўтра вып’ем зноў, - гаманіў сам з сабою Мікола, кідаючы ў скрыню салому.... Мароз тым часам мацнеў і рабіў сваю справу. У барацьбе з алкаголем ён быў яўным пераможцам. Гадзіны ў тры ночы Васіль прачнуўся, паварушыў рукой і стукнуўся ў сцяну. Паспрабаваў узняцца і балюча выцяўся галавой. Халодны пот папоўз па спіне. - Няўжо памёр? – падумаў Хрыч і заплакаў. - Чаму я такі няшчасны? – шкадаваў ён сябе. – Гэта ж лічы, яшчэ грамаў дзвесце засталося ў бутэльцы. Вось пашанцавала Міколу дык пашанцавала.
